Kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Phạm Hữu Lầu (1906 - 2026) là dịp để chúng ta thành kính tưởng nhớ, tri ân những cống hiến to lớn của đồng chí đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc; đồng thời ôn lại cuộc đời hoạt động cách mạng vẻ vang của một người cộng sản kiên trung, một cán bộ lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng và cách mạng Việt Nam.
Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của đồng chí Phạm Hữu Lầu gắn liền với những chặng đường đấu tranh đầy gian khổ, hy sinh của cách mạng Việt Nam, đặc biệt là phong trào cách mạng ở Nam Bộ. Dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, đồng chí luôn giữ vững bản lĩnh chính trị, kiên định lý tưởng cách mạng, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân; sẵn sàng hy sinh vì độc lập dân tộc, vì sự nghiệp cách mạng.
Đồng chí Phạm Hữu Lầu, bí danh Tư Lộ, sinh năm 1906, quê làng Hòa An, tổng An Tịnh, quận Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc, nay là phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. Sinh ra trong một gia đình có hoàn cảnh khó khăn, từ nhỏ đồng chí đã ham học, học giỏi, sớm có lòng yêu nước và ý thức về nỗi khổ của Nhân dân dưới ách áp bức, thống trị của thực dân.
Trong những năm 1925 - 1926, đồng chí tích cực tham gia phong trào yêu nước, đấu tranh đòi ân xá chí sĩ Phan Bội Châu, truy điệu và để tang chí sĩ Phan Chu Trinh. Tháng 9/1928, đồng chí gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, trở thành một nhân cốt lãnh đạo chi hội ở Cao Lãnh. Tháng 10/1929, đồng chí trở thành một trong những đảng viên An Nam Cộng sản Đảng đầu tiên ở Nam Kỳ và là đảng viên đầu tiên của tổ chức này tại tỉnh Sa Đéc. Đồng chí tích cực tham gia phong trào “vô sản hóa”, tuyên truyền, giác ngộ công nhân, xây dựng tổ chức Đảng và phát triển phong trào cách mạng.
Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập ngày 03/02/1930, đồng chí Phạm Hữu Lầu được đề cử tham gia và trở thành Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương lâm thời của Đảng. Đồng chí có nhiều đóng góp trong việc xây dựng tổ chức Đảng, phát triển phong trào cách mạng ở Nam Kỳ.
Trong quá trình hoạt động cách mạng, đồng chí nhiều lần bị thực dân Pháp bắt, tù đày. Năm 1930, trên đường đi dự Hội nghị Trung ương, đồng chí bị bắt tại Hải Phòng, bị kết án tù chung thân và đày ra Côn Đảo. Sau khi được trả tự do năm 1936, đồng chí tiếp tục hoạt động cách mạng. Cuối năm 1939, đồng chí bị bắt lần thứ hai và năm 1940 bị đày ra Côn Đảo lần thứ hai.
Dù bị kẻ thù giam cầm, tra tấn, đồng chí vẫn giữ vững khí tiết, bản lĩnh của người cộng sản, kiên định lý tưởng cách mạng. Trong nhà tù Côn Đảo, đồng chí cùng các đảng viên tổ chức đấu tranh, đoàn kết tù nhân, tổ chức học tập văn hóa, lý luận, chăm lo đời sống và bảo vệ sinh mạng cho đồng chí, đồng bào.
Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đồng chí tham gia giành chính quyền tại Côn Đảo. Tháng 9/1945, đồng chí trở về đất liền và được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng. Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí lần lượt đảm nhiệm các cương vị: Bí thư Tỉnh ủy Sa Đéc; Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến - Hành chính tỉnh Sa Đéc; Ủy viên Khu ủy Khu 8; Bí thư Tỉnh ủy Mỹ - Tân - Gò; Ủy viên Ủy ban Kháng chiến - Hành chính Nam Bộ, Giám đốc Sở Công an Nam Bộ, phụ trách công tác thương binh, cựu binh...
Tháng 10/1954, đồng chí Phạm Hữu Lầu được bầu làm Ủy viên Thường vụ, Phó Bí thư Xứ ủy Nam Bộ. Từ tháng 6/1957, đồng chí giữ chức Quyền Bí thư Xứ ủy Nam Bộ. Trong thời kỳ cách mạng miền Nam gặp nhiều khó khăn, thử thách, đồng chí cùng tập thể Xứ ủy Nam Bộ kiên trì giữ gìn lực lượng, củng cố tổ chức Đảng, tập hợp quần chúng, duy trì và phát triển phong trào cách mạng, góp phần vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Do bệnh nặng, đồng chí Phạm Hữu Lầu hy sinh ngày 16/12/1959 tại Phnôm Pênh, Vương quốc Campuchia.
* Tấm gương người cộng sản kiên trung
Cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí Phạm Hữu Lầu là tấm gương sáng về bản lĩnh chính trị, lòng trung thành với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân; về tinh thần kiên cường, bất khuất trước kẻ thù, tận tụy với công việc và sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp cách mạng.
Trên mọi cương vị công tác, đồng chí luôn đặt lợi ích của cách mạng, của Tổ quốc và Nhân dân lên trên lợi ích cá nhân; sống giản dị, khiêm tốn, gần gũi với đồng chí, đồng bào; hết lòng phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân. Những phẩm chất cao đẹp đó đã góp phần làm nên hình ảnh người chiến sĩ cộng sản kiên trung, bất khuất và để lại dấu ấn sâu sắc trong truyền thống cách mạng của Nam Bộ.
Ngày 10/5/2024, đồng chí Phạm Hữu Lầu được công nhận là lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng và cách mạng Việt Nam. Đây là sự ghi nhận của Đảng đối với những cống hiến quan trọng của đồng chí trong sự nghiệp cách mạng.
* Noi gương đồng chí Phạm Hữu Lầu, phát huy truyền thống cách mạng
Kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Phạm Hữu Lầu là dịp để cán bộ, đảng viên và Nhân dân, nhất là thế hệ trẻ, nhận thức sâu sắc hơn về những giá trị cao đẹp từ cuộc đời và sự nghiệp của người chiến sĩ cộng sản kiên trung.
Noi gương đồng chí Phạm Hữu Lầu, mỗi cán bộ, đảng viên cần không ngừng tu dưỡng, rèn luyện bản lĩnh chính trị, giữ vững niềm tin và lý tưởng cách mạng; nêu cao tinh thần trách nhiệm, tận tụy với công việc, gần dân, trọng dân, lắng nghe và phục vụ Nhân dân; chủ động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.
Đối với thế hệ trẻ, tấm gương của đồng chí là động lực để không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ, làm chủ khoa học, công nghệ, sống có lý tưởng, có trách nhiệm với cộng đồng và đất nước; sẵn sàng cống hiến trí tuệ, sức lực, góp phần xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Phạm Hữu Lầu không chỉ là dịp tưởng nhớ, tri ân một người cộng sản kiên trung mà còn là dịp phát huy truyền thống cách mạng, khơi dậy niềm tự hào, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng cống hiến; góp phần xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.